โปรแกรมห้องสมุด คือซอฟต์แวร์ที่ช่วยบรรณารักษ์บริหารงานห้องสมุดทั้งระบบ ตั้งแต่ลงทะเบียนหนังสือ พิมพ์ลาเบล ยืม-คืน ดูแลสมาชิก ไปจนถึงรายงานสถิติ สำหรับโรงเรียนและสถานศึกษา โปรแกรมที่ดีต้องใช้งานง่ายกับบรรณารักษ์ที่มักมีเพียงคนเดียว ให้นักเรียนสืบค้นได้ด้วยตนเอง และมีรายงานที่ใช้กับการประเมินคุณภาพได้
ทำไมโรงเรียนต้องมีโปรแกรมห้องสมุด
ห้องสมุดโรงเรียนมีงานประจำจำนวนมากที่ทำซ้ำทุกวัน การยืม-คืนด้วยสมุดทะเบียนใช้เวลาและตรวจสอบย้อนหลังยาก การทำสถิติเพื่อการประเมินต้องนับด้วยมือ และนักเรียนไม่ทราบว่าหนังสือที่ต้องการอยู่ที่ไหนหรือถูกยืมไปแล้วหรือไม่ โปรแกรมห้องสมุดแก้ปัญหาเหล่านี้ด้วยฐานข้อมูลเดียว บันทึกการยืม-คืนด้วยบาร์โค้ดหรือ RFID ในไม่กี่วินาที ออกรายงานได้ทันที และเปิดให้สืบค้นได้จากคอมพิวเตอร์หรือมือถือ โปรแกรมอย่าง Library2001 ถูกใช้ประกอบการประเมินโรงเรียนในฝันมาแล้วไม่น้อยกว่า 500 แห่ง
ฟีเจอร์ที่โปรแกรมห้องสมุดโรงเรียนควรมี 10 ข้อ
- ลงทะเบียนสื่อทุกประเภทตามหลักบรรณารักษ์ พร้อมรูปปกและเลขเรียกหนังสือ
- พิมพ์ลาเบลบาร์โค้ดและแถบสีติดหนังสือได้จากในโปรแกรม
- สืบค้น (OPAC) ที่ใช้งานง่าย แสดงสถานะว่างหรือถูกยืม และจองได้
- ยืม-คืนในหน้าจอเดียว รองรับบาร์โค้ดและ RFID พิมพ์ใบเสร็จรายการได้
- ทวงคืนอัตโนมัติเมื่อเกินกำหนด พร้อมคำนวณค่าปรับ
- ฐานข้อมูลสมาชิกแยกตามชั้น ห้อง หรือประเภท พร้อมประวัติการใช้บริการ
- รายงานและสถิติหลายรูปแบบ ทั้งการยืม-คืน ผู้เข้าใช้ และทะเบียนสื่อ
- รองรับสื่ออิเล็กทรอนิกส์ E-Book Audio Video ให้เปิดใช้ออนไลน์ได้
- รองรับห้องสมุดหลายห้องหรือห้องสมุดกลุ่มสาระบนระบบเดียว และเชื่อมกับห้องเรียนอัจฉริยะได้
- มีคู่มือ วิดีโอสอน บริการโอนข้อมูลจากระบบเก่า และระบบตัวอย่างให้ทดลองใช้
โปรแกรมห้องสมุดแบบออนไลน์กับแบบติดตั้งในเครื่อง
| หัวข้อ | Library2001 (for Windows / LAN) | LibraryFace (ออนไลน์ / คลาวด์) |
|---|---|---|
| รูปแบบ | โปรแกรมติดตั้งบน Windows ใช้ในเครือข่าย LAN | ใช้ผ่านเว็บเบราว์เซอร์ ฐานข้อมูลบนคลาวด์ |
| ผู้ใช้เข้าจากที่บ้าน/มือถือ | ไม่ได้ | ได้ ทุกอุปกรณ์ ทุกระบบปฏิบัติการ |
| บาร์โค้ด / RFID | รองรับทั้งสองแบบ | รองรับทั้งสองแบบ |
| สื่ออิเล็กทรอนิกส์ | จำกัด | E-Book Audio Video เปิดใช้ออนไลน์ |
| ฐานข้อมูลกลาง | ไม่มี | สหบรรณานุกรมไม่น้อยกว่า 800,000 รายการ |
| ประวัติ | พัฒนา พ.ศ. 2538 ผู้ใช้กว่า 500 แห่ง | รุ่นใหม่ที่พัฒนาต่อจาก Library2001 ปรับรุ่นได้ |
โรงเรียนที่ใช้ Library2001 อยู่แล้วสามารถปรับรุ่นเป็น LibraryFace ได้โดยโอนฐานข้อมูลเดิมมาใช้ต่อ ส่วนโรงเรียนที่เริ่มใหม่ควรเลือกแบบออนไลน์ตั้งแต่แรก เพื่อให้นักเรียนและครูใช้จากมือถือได้และไม่ต้องดูแลเครื่องแม่ข่ายเอง
สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนเริ่มใช้โปรแกรมห้องสมุด
- ข้อมูล รายชื่อหนังสือและสื่อที่มี (ไฟล์จากระบบเก่าหรือทะเบียน) และบัญชีรายชื่อนักเรียนเป็นไฟล์ Excel สำหรับนำเข้าครั้งละมาก ๆ
- อุปกรณ์พื้นฐาน คอมพิวเตอร์หรือโน้ตบุ๊กสำหรับเคาน์เตอร์ยืม-คืน เครื่องอ่านบาร์โค้ด กระดาษลาเบล และบัตรสมาชิก
- อุปกรณ์เสริม (เพิ่มได้ภายหลัง) เครื่องอ่าน RFID ตู้คีออสสืบค้น ตู้เช็คเข้า-ออก ตู้คืนหนังสืออัตโนมัติ และจอกระดานอัจฉริยะ
- อินเทอร์เน็ต สำหรับระบบแบบออนไลน์ ใช้อินเทอร์เน็ตของโรงเรียนตามปกติ
ขั้นตอนเริ่มใช้งานกับ LibraryFace
- ขอรหัสทดลองใช้ระบบตัวอย่าง เพื่อดูการทำงานจริงของทุกเมนู
- ติดต่อขอนำเสนอระบบและปรึกษาการวางระบบสำหรับห้องสมุดของโรงเรียน (ให้คำปรึกษาโดยไม่คิดมูลค่า)
- โอนฐานข้อมูลหนังสือจากระบบเดิม หรือดึงรายการจากสหบรรณานุกรม แล้วนำเข้ารายชื่อสมาชิก
- พิมพ์ลาเบล ทำบัตรสมาชิก ติดตั้งอุปกรณ์ และอบรมการใช้งานตามคู่มือ
- เปิดให้บริการและใช้รายงานสถิติจากระบบในการบริหารห้องสมุด
คำถามที่พบบ่อย
โปรแกรมห้องสมุดสำหรับโรงเรียนควรมีฟีเจอร์อะไรบ้าง
อย่างน้อยควรมีการลงทะเบียนสื่อและพิมพ์ลาเบลบาร์โค้ด การสืบค้น การยืม-คืนพร้อมทวงคืนและค่าปรับ ข้อมูลสมาชิกแยกตามชั้น/ห้อง รายงานสถิติเพื่อการประเมิน และรองรับสื่ออิเล็กทรอนิกส์
โปรแกรมห้องสมุดแบบออนไลน์กับแบบติดตั้งในเครื่อง เลือกแบบไหนดี
แบบออนไลน์เหมาะกับโรงเรียนที่ต้องการให้นักเรียนและครูใช้จากบ้านหรือมือถือ ไม่ต้องดูแลเครื่องแม่ข่ายเอง ส่วนแบบติดตั้งในเครื่องบน LAN เหมาะกับการใช้เฉพาะภายในห้องสมุด ทั้งสองแบบมีให้เลือกคือ LibraryFace และ Library2001
ข้อมูลหนังสือเดิมต้องพิมพ์ใหม่ทั้งหมดหรือไม่
ไม่จำเป็น มีบริการโอนฐานข้อมูลหนังสือจากระบบเก่า และเรียกใช้รายการจากสหบรรณานุกรมที่มีไม่น้อยกว่า 800,000 รายการได้ ทำให้ลงรายการได้เร็วขึ้น
มีการอบรมและคู่มือให้หรือไม่
มีคู่มือการใช้งานสำหรับสมาชิก ครู-อาจารย์ และบรรณารักษ์บนเว็บไซต์ พร้อมวิดีโอแนะนำ และให้คำปรึกษาการวางระบบโดยไม่คิดมูลค่า